Stosowanie medycznej marihuany w neurologii — stanowisko Amerykańskiej Akademii Neurologii (2014)

Autor: Mariusz Siemiński
Data publikacji: 26 Stycznia 2017

Stosowanie medycznej marihuany [a konkretnie preparatów tetrahydrokannabinolu (THC) i kannabidiolu (CBD)] budzi wiele kontrowersji. Amerykańska Akademia Neurologii (AAN) postanowiła opracować zalecenia informujące o skuteczności tych preparatów w poszczególnych schorzeniach neurologicznych. Koppel i wsp. przeprowadzając w imieniu AAN analizę dostępnych danych naukowych, postawili pytania dotyczące skuteczności pochodnych marihuany w następujących sytuacjach klinicznych:

  1. Spastyczność u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym
  2. Ból pochodzenia ośrodkowego i bolesne skurcze mięśniowe u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym
  3. Dysfunkcja pęcherza moczowego u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym
  4. Ruchy mimowolne w stwardnieniu rozsianym
  5. Dyskinezy w przebiegu choroby Huntingtona, dyskinezy wywołane l-dopą w chorobie Parkinsona, szyjna dystonia, tiki w chorobie Gillesa de la Tourette’a
  6. Częstość napadów w przebiegu padaczki

Wyniki analizy piśmiennictwa zostały opublikowane w 2014 roku.

Wnioski z analizy:

1. Spastyczność w przebiegu SM

  • Doustny wyciąg z konopi indyjskich jest skuteczny w zakresie subiektywnych doznań pacjenta. Nie jest skuteczny w zakresie poprawy obiektywnych pomiarów spastyczności w krótkim okresie. Prawdopodobnie jest skuteczny po rocznym leczeniu.
  • Nabiximols jest prawdopodobnie skuteczny w leczeniu objawów spastyczności zgłaszanych przez pacjentów. Prawdopodobnie nie jest skuteczny w leczeniu obiektywnych objawów spastyczności.
  • Nie ma żadnych dowodów na pozytywny wpływ palenia marihuany na spastyczność w SM.

2. Ból w stwardnieniu rozsianym

  • Doustny wyciąg z konopi indyjskich jest skuteczny w zakresie leczenia bólu ośrodkowego w przebiegu SM.
  • THC i nabiximols są prawdopodobnie skuteczne w leczeniu bólu i bolesnych skurczów mięśniowych w przebiegu SM.
  • Nie ma jednoznacznych dowodów na skuteczność przeciwbólową palenia marihuany.

3. Dysfunkcja pęcherza moczowego w SM

  • Nabiximols jest prawdopodobnie skuteczny w redukcji częstości wypróżnień pęcherza moczowego.
  • THC i doustny wyciąg z konopi indyjskich są prawdopodobnie nieskuteczne w leczeniu zaburzeń pęcherza moczowego.
  • Dane dotyczące ogólnej skuteczności nabiximolsu w leczeniu zaburzeń pęcherza moczowego są sprzeczne.

4. Zaburzenia ruchowe w SM

  • THC, nabiximols i doustny wyciąg z konopi indyjskich są prawdopodobnie nieskuteczne w leczeniu drżenia w stwardnieniu rozsianym.

5. Ruchy mimowolne

  • Brak wystarczających danych, by ocenić skuteczność pochodnych marihuany w leczeniu zaburzeń ruchowych w chorobie Huntingtona, dystonii szyjnej i zespole Tourette’a.
  • Doustny wyciąg z konopi indyjskich jest prawdopodobnie nieskuteczny w leczeniu dyskinez wywołanych stosowaniem l-dopy w chorobie Parkinsona.

6. Częstość napadów padaczkowych

  • Brak wystarczających danych naukowych, by jednoznacznie ocenić skuteczność pochodnych marihuany w redukowaniu częstości napadów padaczkowych.

Autorzy zwrócili także uwagę na objawy uboczne stosowania pochodnych marihuany. Zostały one opisane u 6,9% pacjentów (objawy prowadzące do przerwania leczenia). Najczęstszymi objawami ubocznymi były: nudności, osłabienie, zaburzenia nastroju, ideacja suicydalna, halucynacje, zaburzenia równowagi, uczucie zmęczenia.

Pochodne marihuany jako substancje terapeutyczne wciąż nie są w pełni przebadane. Formułowanie przyszłych zaleceń odnośnie ich stosowania należy uzależnić od przeprowadzenia właściwie zaplanowanych, randomizowanych badań klinicznych.

Źródło: Kopple B.S. i wsp. Systematic review: efficacy and safety of medical marijuana in selected neurologic disorders: report of the Guideline Development Subcommittee of the American Academy of Neurology. Neurology 2014; 82 (17): 1556–1563.