Przetoki szyjno-jamiste: postępowanie diagnostyczno-terapeutyczne na przykładzie przypadków klinicznych o różnej etiologii

Autor: Magdalena Stoczyńska, Agata Świerszcz-Łądkowska, Agata Tomczak, Adam Zapaśnik
Data publikacji: 21 Października 2019

Przetoka szyjno-jamista to nieprawidłowe połączenie między tętnicami szyjnymi a zatoką jamistą. Pierwszy opis przypadku przetoki szyjno-jamistej powstał w 1930 roku. W 1985 roku Barrow wraz z zespołem stworzyli powszechnie dziś stosowaną klasyfikację przetok szyjno-jamistych na podstawie obrazów angiograficznych. Zgodnie z tym podziałem wyodrębnia się 4 typy pr zetok: bezpośrednie (typ A) i pośrednie (typy B, C, D). P rzetoki typu A stanowią 70–90% przypadków. Są to najczęściej urazy oraz pęknięcie tętniaka tętnicy szyjnej wewnętrznej w odcinku jamistym. Wśród przyczyn typów B, C, D, które stanowią 10–30% przypadków, wymienia się czynniki prowadzące do osłabienia ścian naczyń: nadciśnienie tętnicze, miażdżycę oraz choroby układowe tkanki łącznej. Klasyczna triada objawów przetoki szyjno-jamistej obejmuje: obrzęk i przekrwienie gałki ocznej, wytrzeszcz i tętniący szum naczyniowy. Ponadto mogą występować: opadanie powiek, zaburzenia gałkoruchowe (uszkodzenie nerwów III, IV, VI), ubytki w polu widzenia oraz bóle twarzy w zakresie unerwienia pierwszej i drugiej gałęzi nerwu V. Diagnostyka jest zazwyczaj złożona, prowadzona zarówno przez neurologów, jak i okulistów. Badaniem diagnostycznym z wyboru jest cyfrowa angiografia subtrakcyjna. Zazwyczaj wykonuje się r ównież tomografię komputerową (CT, computed tomography) głowy, angiografię metodą rezonansu magnetycznego mózgowia, CT oczodołów, badanie okulistyczne (obejmujące ocenę: ostrości wzroku, dna oka, ciśnienia śródgałkowego, ultrasonografię gałki ocznej). W zależności od typu pr zetoki stosuje się leczenie zachowawcze lub inwazyjne (endowaskularne — embolizacja pr zetoki lub klasyczny zabieg neurochirurgiczny). Autorzy przedstawili trzy przypadki przetok szyjno-jamistych o różnej etiologii obrazujących różnorodność objawów klinicznych oraz trudności diagnostyczno-terapeutyczne.

Pol. Przegl. Neurol 2019;15(1):40-48.

PEŁNA TREŚĆ ARTYKUŁU