Artykuły

FILTRUJ
Słowa kluczowe arrow arrow
Kategoria arrow arrow

Zaburzenia mowy w atypowych zespołach parkinsonowskich — diagnostyka różnicowa i terapia

Autor: Klaudia Kluj-Kozłowska, Emilia J. Sitek, Jarosław Sławek

W pracy pr zedstawiono charakterystykę zaburzeń mowy i komunikacji językowej w atypowych zespołach parkin - sonowskich. Wskazano na rolę neurologopedy w diagnostyce różnicowej i terapii pacjentów z: otępieniem z ciałami Lewy’ego (DLB, dementia with Lewy bodies), zanikiem wieloukładowym, postępującym porażeniem ponadjądrowym (PSP, progressive supranuclear palsy) oraz zespołem korowo-podstawnym (CBS, corticobasal syndrome). Zaburzenia mowy o typie dyzartrii występują we wszystkich wymienionych jednostkach chorobowych. U chorych mogą się także pojawić zaburzenia połykania. Określenie rodzaju dyzartrii oraz wykazanie lub wykluczenie obecności innych zaburzeń mowy, takich jak apraksja oralna i apraksja mowy, niepłynna afazja (typowe w CBS, niekiedy obecne również w PSP) czy zaburzenia dyskursu (DLB), jest szczególnie istotne w diagnostyce różnicowej. W tym celu nie tylko konieczna jest ocena zdolności oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych, ale także sprawdzenie umiejętności nazywania i tworzenia prawidłowych pod względem leksykalnym i gramatycznym dłuższych wypowiedzi językowych. Badanie neurologopedyczne może mieć uzupełniające znaczenie w różnicowaniu zaniku wieloukładowego, zespołu korowo- -podstawnego oraz postępującego porażenia nadjądrowego. Dane z piśmiennictwa nie pozwalają na jednoznaczne wykazanie skuteczności terapii neurologopedycznej u pacjentów z atypowymi zespołami parkinsonowskimi. Działania te są uznawane za postępowanie wspomagające, które ma na celu przede wszystkim podtrzymanie zdolności komunikacji oraz samodzielnego i bezpiecznego połykania. Ze względu na postępujący charakter zaburzeń mowy w zespołach parkinsonowskich o etiologii neurozwyrodnieniowej oddziaływania terapeutyczne powinny być wdrażane jak najwcześniej.

Prawidłowe rozpoznanie choroby jest kluczowe dla doboru postępowania leczniczego: rozpoznanie bólu głowy typu napięciowego (TTH, Tension-Type Headache) ustalamy według kryteriów diagnostycznych Międzynarodowego Towarzystwa Bólów Głowy (ICHD-3, International Classification of Headache Disorders 3rd edition). Kryteria rozpoznania zostały opublikowane po raz pierwszy w 1988 roku, następnie w 2004, 2013, a ostatnia modyfikacja pochodzi z roku 2018. Prezentowane zasady rozpoznania TTH oparte są o kryteria klasyfikacyjne z 2018 roku.

Rekomendacje diagnostyczno-terapeutyczne postępowania w migrenie

Autor: Izabela Domitrz, Wojciech Kozubski

Prawidłowe rozpoznanie choroby jest kluczowe dla adekwatnego i skutecznego postępowania leczniczego.Kryteria diagnostyczne migreny zostały opublikowane po raz pierwszy w1988 roku, następnie w 2004, 2013, a ostatnia modyfikacja pochodzi z roku 2018; prezentowane w niniejszym opracowaniu kryteria rozpoznania migreny są oparte o najnowsze kryteria klasyfikacyjne. Zgodnie z aktualną klasyfikacją diagnostyczną Międzynarodowego Towarzystwa Bólów Głowy (ICHD-3, International Classification of Heada-che Disorders 3rd edition) podano kryteria klasyfikacyjne migreny, jako definicje migreny bez aury, migreny z aurą oraz migreny przewlekłej. W kategorii migreny epizodycznej rozpoznajemy, zgodnie zICHD-3, migrenę miesiączkową (pure menstrual migraine) oraz migrenę zależną od miesiączki (menstrually related migraine).

Leczenie żywieniowe w neurologii — stanowisko interdyscyplinarnej grupy ekspertów Część III. Rola żywienia w chorobie Alzheimera

Autor: Tomasz Sobów, Alekandra Karbowniczek, Stanisław Kłęk, Maria Barcikowska-Kotowicz, Tomasz Gabryelewicz, Anna Barczak, Jarosław Sławek

Choroba Alzheimera może prowadzić do niedożywienia i kacheksji, których przyczyny są złożone. Autorzy przedstawiają interdyscyplinarne rekomendacje dotyczące szybkiego wykrywania, diagnozowania oraz postępowania w stanach niedożywienia w zespołach otępiennych, ze szczególnym uwzględnieniem choroby Alzheimera. Istnieją przesłanki wskazujące na to, że prawidłowy stan odżywienia, dieta zbliżona do śródziemnomorskiej oraz specyficzna interwencja żywieniowa zawierająca zestawy określonych substancji mogą się przyczyniać do spowolnienia tempa postępu zaburzeń poznawczych, chociaż wymaga to dalszych badań.

Mikrokrwotoki mózgowe — nowe oblicze mikroangiopatii mózgowej: obraz kliniczny i aspekty praktyczne

Autor: Edyta Brelak, Jacek Antecki, Grzegorz Kozera, Piotr Sobolewski

Lekarz rodzinny sprawujący systematyczną opiekę nad chorymi w starszym wieku, z postępującym procesem otępiennym, po udarze mózgu oraz wymagających przewlekłego stosowania doustnych leków przeciwpłytkowych, antykoagulantów i statyn, coraz częściej spotyka się w dokumentacji lekarskiej z pojęciem mikrokrwotoki mózgowe (cerebral microbleeds; CMBs). Artykuł pozwala przybliżyć lekarzom rodzinnym najnowszą wiedzę o znaczeniu klinicznym CMBs oraz poznać najnowsze zalecenia i rekomendacje towarzystw naukowych, w odniesieniu do prowadzenia terapii w ostrych incydentach sercowo-naczyniowych oraz profilaktyki wtórnej udaru mózgu u chorych z wcześniej wykrytymi CMBs.

Diagnostyka i terapia bezsenności w praktyce ogólnolekarskiej. Część II: Terapia bezsenności

Autor: Mariusz Siemiński, Łukasz Skorupa, Karolina Wiśniewska-Skorupa

Bezsenność ma zbyt wiele negatywnych konsekwencji (pogorszenie jakości życia, podwyższone ryzyko chorób krążenia, zaburzeń nastroju i funkcji poznawczych), by po jej rozpoznaniu nie zainicjować terapii. Dysponujemy niefarmakologicznymi i farmakologicznymi metodami terapii. Do metod niefarmakologicznych zaliczamy: psychoedukację w zakresie higieny snu, trening relaksacyjny, restrykcję snu, kontrolę bodźców oraz terapię poznawczą. W przypadku niepowodzenia metod niefarmakologicznych należy rozważyć terapię farmakologiczną. W leczeniu krótkotrwałym bezsenności można wykorzystać benzodiazepiny oraz agonistów receptora benzodiazepinowego. W leczeniu długotrwałym należy oprzeć się o stosowanie leków przeciwdepresyjnych o działaniu sedatywnym. Można się spodziewać, że w najbliższym czasie będą dostępne w Polsce substancje regulujące sen poprzez interwencję w układzie melatoninergicznym oraz oreksynergicznym.

Tlenek węgla jest bezbarwnym, bezwonnym, pozbawiony smaku i niedrażniącym gazem, który często jest przyczyną zatruć u ludzi. W przypadkach krótkiej ekspozycji w małym stężeniu do objawów zatrucia zalicza się: bóle i zawroty głowy, osłabienie, nudności, zaburzenia orientacji i widzenia. W ciężkich intoksykacjach dochodzi do utraty przytomności, drgawek, śpiączki, a nawet zgonu. Opóźnionym następstwem ostrego zatrucia może być charakterystyczny zespół neuropsychiatryczny, cechujący się zaburzeniami funkcji poznawczych i osobowości oraz objawami psychotycznymi. Zasadniczym sposobem leczenia ostrego zatrucia są podawanie 100-procentowego tlenu, a także hiperbaria tlenowa. Problemem pozostaje terapia odległych powikłań neurologicznych. W artykule przedstawiono opis chorej, która uległa ciężkiemu zatruciu tlenkiem węgla powikłanym zespołem odległych objawów neuropsychiatrycznych. U pacjentki zastosowano terapię glikokortykosteroidami i memantyną. Steroidoterapia w połączeniu z memantyną może być skuteczną metodą leczenia zespołu odległych następstw neurologicznych. Konieczne są dalsze badania w celu opracowania wystandaryzowanych kryteriów postępowania w tych przypadkach.

Objaw Raynauda – nie zawsze choroba reumatologiczna

Autor: Anna Bazela-Zadura, Marianna Mazurek-Ciuba

Objaw Raynauda to zaburzenie naczynioruchowe o charakterze napadowym, charakteryzujące się fazowością, o etiologii pierwotnej bądź wtórnej.Nie jest patognomoniczny dla rozpoznania chorób o podłożu autoimmunologicznym, lecz może im towarzyszyć, często wymaga analizy interdyscyplinarnej.W każdym przypadku wskazana jest wnikliwa ocena objawów występujących u pacjenta powiązana ze szczegółową anamnezą umożliwiająca postawienie prawidłowego rozpoznania.

Regional anaesthesia techniques have gained great popularity in recent years, as it provides excellent anaesthesia and analgesia for many surgical procedures. Lots of courses, workshops, multimedia materials and wide access to high-end ultrasound devices make the Polish anaesthesiologists perform various blockades with enthusiasm. But there is also a dark side of regional anaesthesia, which should not be forgotten — complications. Although nerve injuries are considered to be multifactorial in nature and the vast majority of them are not due to regional anaesthesia, anaesthesiologists and anaesthetised patients must be aware of the risk. Because of the potentially devastating sequelae of regional blocks, updating knowledge on this topic is very needed. The aim of this review is to summarize current knowledge concerning regional anaesthesia induced peripheral nerve injury.

Wstęp: Udary niedokrwienne mózgu są częstą przyczyną deficytów funkcji poznawczych, w tym zaburzeń mowy. Jedną
z nowych metod wspomagających ich rehabilitację jest trening EEG-Neurofeedback (EEG-NFB).

Materiał i metody: W badaniu wzięło udział 58 pacjentów po przebytym udarze niedokrwiennym mózgu, z czego
40 osób stanowiło grupę badaną, a 18 grupę kontrolną. Wszyscy pacjenci zostali poddani standardowej rehabilitacji
neuropsychologicznej, a pacjenci z grupy badanej otrzymali dodatkowo 15 treningów EEG-NFB. W celu sprawdzenia
skuteczności treningu w rehabilitacji zaburzeń mowy, posłużono się testem „F” fluencji słownej.

Wyniki: Wykazano słuszność tezy, że rehabilitacja funkcji mowy oparta na EEG-NFB oraz terapii neuropsychologicznej
wpływa na poprawę płynności słownej u pacjentów poudarowych i czyni to skuteczniej niż sama terapia neuropsychologiczna.
Wykazano również, że wyjściowy poziom zaburzeń funkcji mowy nie wpływa na stopień ich poprawy
w trakcie terapii EEG-NFB.

Wnioski: Trening EEG-NFG może być skuteczną metodą rehabilitacji funkcji mowy u pacjentów poudarowych.