Artykuły

FILTRUJ
Słowa kluczowe arrow arrow
Kategoria arrow arrow

The use of crystalloids in traumatic brain injury

Autor: Wojciech Dąbrowski, Tom Woodcock, Ziemowit Rzecki, Manu L.N.G. Malbrain

Fluid therapy is one of the most important treatments in patients with traumatic brain injury (TBI) as both hypo- and hypervolemia can cause harm. The main goals of fluid therapy for patients with TBI are to optimize cerebral perfusion and to maintain adequate cerebral oxygenation. The avoidance of cerebral oedema is clearly essential. The current weight of evidence in the published literature suggests that albumin therapy is harmful and plasma substitutes have failed to demonstrate superiority to crystalloids solutions. Crystalloids are the most popular fluids administered in patients with TBI. However, differences in their composition may affect coagulation and plasma tonicity and acid-base homeostasis. The choice of the ideal crystalloid fluid in TBI should be made based on tonicity, type of buffer used and volume status. Hypotonic fluids buffered with substances altering blood coagulation should be avoided in clinical practice. The prescriber remains faced with choices about the tonicity and pH buffering capability of fluid therapy, which we review here.

Anaesthesiol Intensive Ther 2018;50(2):150-159.

„Dopalacze” — co wiemy o nowych substancjach psychoaktywnych?

Autor: Bogumiła Lubecka, Marek Lubecki, Robert Pudlo

W ostatnim dziesięcioleciu, mimo coraz większej zdrowotnej świadomości społeczeństwa obserwuje się narastający problem uzależnienia od nowych substancji psychoaktywnych (NSP). Związki te, kolokwialnie nazywane w Polsce „dopalaczami”, do niedawna dostępne w stacjonarnych sklepach, obecnie kupowane są głównie poprzez strony internetowe. Przyjmowanie tych substancji, jak pokazują ostatnie lata, wiąże się nie tylko z uzależnieniem, ale także ryzykiem zatruć bezpośrednio zagrażających zdrowiu i życiu. Zjawisko dotyka głównie osoby młode, częściej mężczyzn. Przeszkodą w skutecznej delegalizacji „nowych narkotyków” jest lawinowy wzrost ich liczby, głównie poprzez niewielką modyfikację składu chemicznego substancji już istniejących, widniejących w wykazie środków odurzających i substancji psychotropowych, będącego załącznikiem do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W praktyce klinicznej natomiast głównym problemem jest brak właściwych metod diagnostycznych oraz standardów leczenia i postępowania w stanach nagłych wywołanych ich działaniem. Artykuł ten zawiera najważniejsze informacje dotyczące NSP. Autorzy zebrali materiał korzystając z dostępnych prac naukowych, opracowań, opisów przypadków i własnej praktyki lekarskiej.

Psychiatria 2018;15(2):99-109.

Profilaktyka pierwotna i wtórna udaru niedokrwiennego mózgu w świetle obecnych zaleceń i rekomendacji

Autor: Jacek Antecki, Edyta Brelak, Piotr Sobolewski, Grzegorz Kozera

Udar niedokrwienny mózgu jest nadal jedną z przodujących przyczyn zgonów i niepełnosprawności u dorosłych. Ponadto ryzyko zachorowania na udar mózgu o pacjentów po przebytym uprzednio incydencie mózgowo – naczyniowym jest znacznie większe niż w populacji ogólnej. Dlatego, pomimo znacznego rozwoju metod terapii ostrej fazy udaru niedokrwiennego mózgu, nadal kluczową kwestią z medycznego i społecznego punktu widzenia pozostaje skuteczna profilaktyka pierwotna i wtórna. W poniższym artykule autorzy przedstawiają wybrane elementy prewencji pierwotnej i wtórnej udaru niedokrwiennego mózgu oraz przemijającego niedokrwienia mózgu (ang. Transient Ischaemic Attack, TIA) w odniesieniu do najnowszych modyfikacji obowiązujących zaleceń i rekomendacji, uwzględniających nie tylko zmodyfikowane zasady farmakoterapii, ale również coraz istotniejszą rolę działań niefarmakologicznych.

Forum Medycyny Rodzinnej 2018;12(3):89-98.

Stwardnienie rozsiane (SM, sclerosis multiplex) jest częstą chorobą ośrodkowego układu nerwowego (OUN), powodującą trwałą niesprawność młodych ludzi. Zwraca się uwagę na możliwość wpływu czynników zakaźnych, na przykład wirusów na zapoczątkowanie reakcji autoimmunologicznej prowadzącej do rozwoju SM. Wirusy z rodziny Herpesviridae po pierwotnej infekcji pozostają w organizmie w formie latentnej i uaktywniają się w sprzyjających immunologicznie warunkach. Niektóre z nich wykazują w grupie chorych na SM wyższą niż w populacji ogólnej seroprewalencję, świadczącą o kontakcie z wirusem. Nie ma ewidentnych dowodów na to, że wirusy te są czynnikiem rozpoczynającym reakcję autoimmunologiczną, czy że ich obecność świadczy jedynie o dysregulacji immunologicznej towarzyszącej chorobie. Choroba wiąże się z zaburzeniem równowagi immunologicznej, na którą dodatkowo wpływają leki stosowane w jej postaci rzutowo-remisyjnej. Istnieją doniesienia na temat ciężkiego klinicznie przebiegu zakażenia wirusami z rodziny Herpesviridae u pacjentów leczonych niektórymi lekami immunomodulacyjnymi.

Pol. Przegl. Neurol 2018;14(1):10-17.

Objawy reumatyczne mogą być pierwszym symptomem choroby nowotworowej, są to tak zwane maski reumatyczne. Symptomatologia zarówno w chorobach układowych tkanki łącznej, jak i chorobach rozrostowych jest bardzo podobna, dlatego też bardzo ważna jest wnikliwa diagnostyka różnicowa. Do częstych objawów, które mogą występować w obu grupach chorobowych, należą: bóle stawowe, mięśniowe, kostne, stany gorączkowe czy spadek masy ciała i nieprawidłowe wyniki badań. W pracy przedstawiono przypadek 17-letniego chłopca, u którego od kilku miesięcy dominowały objawy bólowe ze strony stawów biodrowych, barkowych oraz okolicy lędźwiowokrzyżowej kręgosłupa. Szeroka diagnostyka różnicowa pozwoliła na wykluczenie chorób reumatycznych i wysunięcie podejrzenia choroby rozrostowej. Dalsze badania obrazowe (MR kręgosłupa) oraz badania histopatologiczne, immunohistochemiczne potwierdziły rozpoznanie guza z grupy Ewing’s sarcoma/PNET.

Forum Reumatologiczne 2018;4(1):67-70.

Prezentowana praca ma na celu przybliżenie wiedzy o fototerapii, jako jednej z pozafarmakologicznych metod terapeutycznych. Bazują one na wiedzy o naturalnych rytmach biologicznych człowieka i są zależne od wpływów przygody oraz wymogów postępu cywilizacyjnego. Na naszych oczach wraz z ewolucją możliwości technicznych zmienia się sposób oraz forma eksponowania pacjentów na tę metodę leczniczą. Poszerzenie wiedzy o fototerapii sprawia, że coraz częściej podejmowane są próby zastosowania fototerapii poza psychiatrią i sezonowymi zaburzeniami nastroju.

Psychiatria 2018;15(1):50-52.

Problematyka pracy w stwardnieniu rozsianym — absencja i prezenteizm

Autor: Andrzej Potemkowski, Witold Pawełczak

Praca i jej stabilność są istotnymi źródłami obaw chorych na stwardnienie rozsiane (SM, sclerosis multiplex). Status zawodowy bezpośrednio wiąże się z satysfakcją życiową, jakością życia i zdrowiem ogólnym. Wraz z rozwojem choroby i narastaniem objawów deficytu neurologicznego zwiększa się ryzyko przedwczesnego opuszczenia rynku pracy oraz zmniejszenia produktywności i jakości pracy. Szacuje się, że w Polsce, po 10 latach trwania SM, nadal około 50% chorych jest czynna zawodowo w pełnym wymiarze zatrudnienia, ale po 15 latach — już tylko około 35%. Liczbę opuszczonych dni roboczych określa się najczęściej jako absencję chorobową, której bezpośrednim następstwem jest utrata produktywności. Prezenteizm jest stosunkowo nowym pojęciem, definiowanym jako nieefektywna obecność w pracy lub przebywanie w pracy pomimo choroby i złego samopoczucia, co powoduje, że pracownik nie jest w pełni produktywny, czego następstwem jest spadek wydajności pracy. Brak jest obiektywnych wskaźników pomiaru i oceny prezenteizmu. Do najczęściej wskazywanych przez chorych na SM przyczyn rezygnacji z pracy należy poczucie zmęczenia oraz stopień niepełnosprawności, zwłaszcza zaburzeń chodu. Chorzy na SM zwykle samodzielnie podejmują decyzję o odejściu z pracy, ale nie wiadomo, jak często zmusza ich do tego dyskryminacja w środowisku zawodowym. Wiedza na temat jakości życia zależnej od zdrowia i jej wpływu na aspekty pracy ma istotne znaczenie dla skutecznego przeciwdziałania utracie wydajności i jej następstwami w SM. Mimo wielu lat doświadczeń związanych z leczeniem farmakologicznym SM, niewiele jest doniesień na temat wpływu różnych metod leczenia na aspekty pracy.

Pol. Przegl. Neurol 2018;14(1):18-21.

Zaburzenia połykania w chorobach układu nerwowego — diagnostyka i leczenie

Autor: Sławomir Budrewicz, Krzysztof Słotwiński, Natalia Madetko, Magdalena Koszewicz

Zaburzenia połykania płynów, pokarmów i śliny często występują w przewlekłych chorobach układu nerwowego, szczególnie w schorzeniach neurozwyrodnieniowych. Dysfagię neurogenną o nagłym początku w populacji osób starszych najczęściej stwierdza się u chorych z udarem mózgu. Występowanie dysfagii wiąże się z wieloma niebezpiecznymi dla chorych powikłaniami, takimi jak niedożywienie, odwodnienie oraz powikłania aspiracyjne, z możliwością groźnych dla życia infekcji płuc. Ponadto zaburzenia połykania w istotny sposób wpływają na jakość życia chorych.

Pol. Przegl. Neurol 2018;14(1):28-34.

Dyskinezy, określane także mianem dyskinez wywołanych przez lewodopę, są objawem charakterystycznym dla zaawansowanej choroby Parkinsona. Główne czynniki odpowiedzialne za rozwój dyskinez to czas trwania choroby oraz leczenie lewodopą. Praktyczny, uwzględniający relacje czasowe z przyjmowanymi dawkami lewodopy oraz stanami on i off, podział dyskinez obejmuje: 1) dyskinezy szczytu dawki, 2) dyskinezy stanów off oraz 3) dyskinezy dwufazowe. Leczenie dyskinez obejmuje między innymi modyfikację leczenia dopaminergicznego, w tym przede wszystkim stosowanie doustnych agonistów dopaminergicznych. Rozpoczęcie leczenia od monoterapii agonistą dopaminergicznym opóźnia wystąpienie dyskinez. W grupie chorych z pierwszymi fluktuacjami ruchowymi, ale jeszcze bez dyskinez, prawdopodobieństwo ich wystąpienia jest mniejsze w przypadku dołączenia agonisty niż w przypadku zwiększania dawek lewodopy. U pacjentów z fluktuacjami ruchowymi i dyskinezami szczytu dawki włączenie agonisty dopaminergicznego pozwala na lepszą kontrolę fluktuacji ruchowych, ale jednocześnie powoduje nasilenie się dyskinez szczytu dawki. Właściwe postępowanie w takiej sytuacji polega na zmniejszaniu dawek lewodopy. Agoniści dopaminergiczni znajdują również zastosowanie w leczeniu dyskinez stanu off oraz dyskinez dwufazowych.

Pol. Przegl. Neurol 2017;13(4):208-212.

Diagnostyka otępienia z ciałami Lewy’ego — omówienie dwóch przypadków klinicznych

Autor: Piotr Alster, Dariusz Koziorowski, Stanisław Szlufik, Agnieszka Mrozowicz, Leszek Królicki, Andrzej Friedman

Mimo że DaTScan pozostaje złotym standardem w diagnostyce otępienia z ciałami Lewy’ego (DLB, dementia with Lewy bodies), metody obrazowania pozwalające na ocenę regionalnych różnic metabolicznych mają coraz istotniejsze znaczenie w diagnostyce tej choroby. Obrazowanie molekularne pozwala na rozpoznanie schorzenia już we wczesnym okresie jego rozwoju. Umożliwia to właściwe postępowanie lecznicze oraz uniknięcie niekorzystnych konsekwencji klinicznych związanych na przykład z zastosowaniem neuroleptyków. W pracy przedstawiono dwóch chorych, u których przeprowadzono jedno z badań — tomografię komputerową pojedynczego fotonu lub pozytonową tomografię emisyjną. Uważa się, że w najbliższych latach metody diagnostyczne będą charakteryzowały się coraz większą swoistością, szczególnie w przypadku chorób, w których ustalenie pewnego rozpoznania jest obecnie możliwe wyłącznie w badaniu autopsyjnym. W pracy przedstawiono perspektywy rozwoju nowych metod diagnostycznych z ich odniesieniem do aktualnych kryteriów rozpoznania DLB opublikowanych w 2017 roku.

Pol. Przegl. Neurol 2018;14(1):35-41.