Artykuły

FILTRUJ
Słowa kluczowe arrow arrow
Kategoria arrow arrow

Diagnostyka otępienia z ciałami Lewy’ego — omówienie dwóch przypadków klinicznych

Autor: Piotr Alster, Dariusz Koziorowski, Stanisław Szlufik, Agnieszka Mrozowicz, Leszek Królicki, Andrzej Friedman

Mimo że DaTScan pozostaje złotym standardem w diagnostyce otępienia z ciałami Lewy’ego (DLB, dementia with Lewy bodies), metody obrazowania pozwalające na ocenę regionalnych różnic metabolicznych mają coraz istotniejsze znaczenie w diagnostyce tej choroby. Obrazowanie molekularne pozwala na rozpoznanie schorzenia już we wczesnym okresie jego rozwoju. Umożliwia to właściwe postępowanie lecznicze oraz uniknięcie niekorzystnych konsekwencji klinicznych związanych na przykład z zastosowaniem neuroleptyków. W pracy przedstawiono dwóch chorych, u których przeprowadzono jedno z badań — tomografię komputerową pojedynczego fotonu lub pozytonową tomografię emisyjną. Uważa się, że w najbliższych latach metody diagnostyczne będą charakteryzowały się coraz większą swoistością, szczególnie w przypadku chorób, w których ustalenie pewnego rozpoznania jest obecnie możliwe wyłącznie w badaniu autopsyjnym. W pracy przedstawiono perspektywy rozwoju nowych metod diagnostycznych z ich odniesieniem do aktualnych kryteriów rozpoznania DLB opublikowanych w 2017 roku.

Pol. Przegl. Neurol 2018;14(1):35-41.

Metodami nieinwazyjnymi przeprowadza się ocenę początkową pozwalającą dokonać rozpoznania wstępnego u 55–75% pacjentów z omdleniami (wśród osób starszych u 25%).

Choroby Serca i Naczyń 2017;14(3):160-162.

Nowoczesne techniki rezonansu magnetycznego w obrazowaniu guzów mózgu

Autor: Natalia Borof, Anna Marcinkowska, Agnieszka Sabisz, Edyta Szurowska

Współczesne obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego wraz z nowoczesnymi technikami MR, takimi jak dyfuzja, perfuzja i spektroskopia, a także obrazowanie funkcjonalne pozwalają na dokładną ocenę guzów mózgu wraz z ich szczegółową charakterystyką. Obrazowanie standardowe MR dostarcza głównie informacji anatomicznych i strukturalnych. Nowoczesne techniki obrazowania odzwierciedlają integralność strukturalną (obrazowanie dyfuzyjne), gęstość włośniczek (techniki perfuzyjne) oraz cechy biochemiczne tkanki (spektroskopia MR). Te zaawansowane sekwencje pozwalają uwidocznić mikrostrukturę, unaczynienie i metabolizm guzów mózgu. Techniki te nie tylko wspomagają diagnozowanie obrazowe i planowanie leczenia guzów mózgu, lecz także odgrywają istotną rolę w prowadzeniu terapii oraz monitorowaniu efektów leczenia. W artykule przedstawiono współcześnie stosowane metody obrazowania MR.

Forum Medycyny Rodzinnej 2017;11(5):216-224.

Neurolodzy, specjaliści rehabilitacji i fizjoterapeuci dysponują coraz nowszymi metodami rehabilitacji w schorzeniach układu nerwowego, wykorzystywanymi przede wszystkim w przypadkach uszkodzenia mózgu i rdzenia kręgowego. W ostatnim czasie powstało wiele nowych koncepcji dotyczących możliwości poprawy stanu neurologicznego, wśród których wymienić można koncepcję regeneracji neuronalnej, czy reorganizacji funkcjonalnej. Są one wykorzystywane do poszukiwania nowych metod rehabilitacji, których celem jest poprawa funkcji systemów neuronalnych. W artykule przedstawiono przegląd nowych metod rehabilitacji chodu z wykorzystaniem robotów, a także ich wpływ na obwody rdzeniowe oraz mózg. Opisano również podział i zastosowanie różnych układów robotycznych przeznaczonych do rehabilitacji chodu oraz praktyczne aspekty ich zastosowania.

Zespół drżenia i ataksji związany z łamliwym chromosomem X — opis przypadku

Autor: Agata Rojek, Marta Waliszewska-Prosół, Joanna Bladowska, Magdalena Koszewicz, Anna Dołgan, Ryszard Podemski, Sławomir Budrewicz

Zespół drżenia i ataksji związany z łamliwym chromosomem X (FXTAS, fragile X-associated tremor/ataxia syndrome) jest rzad­kim schorzeniem neurozwyrodnieniowym występującym u osób dorosłych, związanym z mutacją genu FMR1 zlokalizowanego na chromosomie X. Autorzy przedstawili przypadek chorego , u któ­rego na podstawie obrazu klinicznego oraz badań pomocniczych rozpoznano FXTAS.

Pramipeksol należy do grupy nieergotaminowych agonistów receptorów dopaminy D2, D3 i D4. Lek w minimalnym stopniu jest metabolizowany w wątrobie i w postaci niezmienionej wydalany przez nerki, co powoduje, że nie wchodzi w interakcje z lekami metabolizowanymi w wątrobie i jest zalecany u pacjentów ze schorzeniami wątroby przyjmujących takie leki (np. doustne antykoagulanty). Pramipeksol można podawać w dawkach podzielonych 3 razy/dobę, ale stosowanie formy leku o przedłużonym uwalnianiu jest wygodniejsze w dawkowaniu, łatwiejsze do aplikacji dla pacjenta oraz charakteryzuje się stałym i stabilnym stężeniem we krwi. Niezależnie od stadium choroby można z dnia na dzień i nie zmieniając dawki, zmienić postać IR pramipeksolu na postać SR. Wnioski z badań typu evidence-based medicine wskazują, że pramipeksol o standardowym uwalnianiu (IR) oraz o przedłużonym uwalnianiu (ER) jest skuteczny w monoterapii objawów ruchowych we wczesnym okresie choroby Parkinsona (PD, Parkinson’s disease), w ograniczaniu objawów ruchowych PD w terapii dodanej do lewodopy, prewencji i opóźnieniu występowania fluktuacji ruchowych i dyskinez. Wprowadzenie do leczenia pramipeksolu jest rekomendowane w zaawansowanym okresie PD u pacjentów z efektem końca dawki, nieprzewidywalnymi stanami on–off, a także dyskinezami szczytu dawki, przy jednoczesnym zmniejszeniu dawki lewodopy. Pramipeksol cechuje również dodatkową korzyść dla pacjenta — efekt przeciwdepresyjny, który jest możliwy dzięki wiązaniu pramipeksolu z receptorami D3 w układzie limbicznym. Podsumowując, pramipeksol jest lekiem o udokumentowanej skuteczności zarówno we wczesnym, jak i zaawansowanym stadium PD ze szczególną rekomendacją dla chorych z towarzyszącą depresją, apatia oraz schorzeniami wątroby.

Efficacy and safety of abobotulinumtoxinA in spastic lower limb. Randomized trial and extension

Autor: Jean-Michel Gracies, Alberto Esquenazi, Allison Brashear i wsp.

Objective: To demonstrate single abobotulinumtoxinA injection efficacy in lower limb vs placebo for adults with chronic hemiparesis and assess long-term safety and efficacy of repeated injections.

Methods: In a multicenter, double-blind, randomized, placebo-controlled, single-cycle study followed by a 1-year open-label, multiple-cycle extension, adults ≥ 6 months after stroke/brain injury received one lower limb injection (abobotulinumtoxinA 1,000 U, abobotulinumtoxinA 1,500 U, placebo) followed by ≤ 4 open-label cycles (1,000, 1,500 U) at ≥ 12-week intervals. Efficacy measures included Modified Ashworth Scale (MAS) in gastrocnemius–soleus complex (GSC; double-blind primary endpoint), physician global assessment (PGA), and comfortable barefoot walking speed. Safety was the open-label primary endpoint.

Results: After a single injection, mean (95%confidence interval) MAS GSC changes from baseline at week 4 (double-blind, n = 381) were as follows: –0.5 (–0.7 to –0.4) (placebo, n = 128), –0.6 (–0.8 to –0.5) (abobotulinumtoxinA 1,000 U, n = 125; p = 0.28 vs placebo), and –0.8 (–0.9 to –0.7) (abobotulinumtoxinA 1,500 U, n = 128; p = 0.009 vs placebo). Mean week 4 PGA scores were as follows: 0.7 (0.5, 0.9) (placebo), 0.9 (0.7, 1.1) (1,000 U; p = 0.067 vs placebo), and 0.9 (0.7, 1.1) (1,500 U; p = 0.067); walking speed was not significantly improved vs placebo. At cycle 4, week 4 (open-label), mean MAS GSC change reached –1.0. Incremental improvements in PGA and walking speed occurred across open-label cycles; by cycle 4, week 4, mean PGA was 1.9, and walking speed increased +25.3% (17.5, 33.2), with 16% of participants walking > 0.8 m/s (associated with community mobility; 0% at baseline). Tolerability was good and consistent with the known abobotulinumtoxinA safety profile.

Conclusions: In chronic hemiparesis, single abobotulinumtoxinA administration reduced muscle tone. Repeated administration over a year was well-tolerated and improved walking speed and likelihood of achieving community ambulation.

Praktyczne aspekty leczenia migreny przewlekłej toksyną botulinową typu A

Autor: Magdalena Boczarska-Jedynak, Jarosław Sławek

Przewlekła migrena jest ciężką i trudną do leczenia chorobą, znacznie upośledzającą funkcjonowanie dotkniętych nią osób. Ze względu na możliwość współistnienia polekowych bólów głowy farmakoterapia przewlekłej migreny jest szczególnie trudna i często kończy się niepowodzeniem. Toksyna botulinowa typu A jest wysoce skutecznym i bezpiecznym lekiem, rekomendowanym w profilaktycznym leczeniu przewlekłej migreny. Jej stosowanie wiąże się jednak z koniecznością właściwej kwalifikacji chorych do zabiegu oraz z umiejętnością prawidłowego wykonania iniekcji. W artykule przedstawiono najnowsze dowody naukowe, wskazania i przeciwwskazania, a także protokół leczenia przewlekłej migreny toksyną botulinową typu A. Przewlekła migrena jest ciężką i trudną do leczenia chorobą, znacznie upośledzającą funkcjonowanie dotkniętych nią osób. Ze względu na możliwość współistnienia polekowych bólów głowy farmakoterapia przewlekłej migreny jest szczególnie trudna i często kończy się niepowodzeniem. Toksyna botulinowa typu A jest wysoce skutecznym i bezpiecznym lekiem, rekomendowanym w profilaktycznym leczeniu przewlekłej migreny. Jej stosowanie wiąże się jednak z koniecznością właściwej kwalifikacji chorych do zabiegu oraz z umiejętnością prawidłowego wykonania iniekcji. W artykule przedstawiono najnowsze dowody naukowe, wskazania i przeciwwskazania, a także protokół leczenia przewlekłej migreny toksyną botulinową typu A.

Zaburzenia snu w chorobie Alzheimera

Autor: Mariusz Siemiński

Zaburzenia snu są istotnym, lecz często zaniedbywanym elementem obrazu klinicznego choroby Alzheimera (AD, Alzheimer’s disease). Istnieją przesłanki pozwalające sądzić, że zaburzenia snu (szerzej — zaburzenia rytmu snu i czuwania) mogą promować zjawiska sprzyjające rozwojowi procesu neurodegeneracyjnemu. Natomiast zmiany neuropatologiczne zachodzące w przebiegu choroby mogą prowadzić do zaburzeń rytmu okołodobowego. U chorych z AD współwystępują pierwotne zaburzenia snu. Leki stosowane w terapii AD nie pozostają bez wpływu na sen. Zrozumienie mechanizmów łączących zaburzenia snu z neurodegeneracją może pomóc w planowaniu działań profilaktycznych. Rozpoznanie zaburzeń snu wymaga przede wszystkim zebrania właściwego wywiadu, a w uzasadnionych przypadkach — wykorzystania aktygrafii bądź polisomnografii. Leczenie zaburzeń snu, zaplanowane adekwatnie do rozpoznania, może poprawić stan pacjenta pod względem emocjonalnym, poznawczym i behawioralnym. Lekarz i opiekun pacjenta z AD dysponują różnymi terapeutycznymi metodami farmakologicznymi i niefarmakologicznymi, których umiejętne zastosowanie może przynieść pozytywny efekt.

Molekularne mechanizmy bakteryjnego zakażenia ośrodkowego układu nerwowego

Autor: Marta Rzaska, Seweryn Niewiadomski, Zbigniew Karwacki

Central nervous system (CNS) infections may involve the meninges, brain and/or spinal cord. The most common etiologic agents are Streptococcus pneumoniae, group B Streptococci, Neisseria meningitidis, Haemophilus influenzae, and Listeria monocytogenes. CNS is characterized by specific structure and function. Despite a unique system of brain barriers and autonomous immune system, CNS is very susceptible to microorganisms which may invade directly, via the blood, or less frequently by reverse axonal transport. The complex process of bacteria and activated polymorphonuclear leukocyte transfer to the subarachnoid space, which is devoid of natural immune defence mechanisms, initiates an inflammatory response that subsequently spreads to the brain tissue. Consequences of these changes include damage to the blood-brain barrier, development of vasogenic cerebral oedema, and intracranial pressurevolume disturbances leading to impaired CNS perfusion.