Wzrost globalnego rozpowszechnienia choroby Parkinsona – wyniki badania Global Burden of Disease

3 Grudnia 2018

Badanie Global Burden of Disease to wieloośrodkowy projekt epidemiologiczny, obejmujący wszystkie kraje świata, skupiający się na problemie rozpowszechniania chorób oraz ich społecznych i ekonomicznych kosztach.

W ostatnim numerze Lancet Neurology autorzy badania opublikowali dane dotyczące choroby Parkinsona oraz zmian w jej globalnym rozpowszechnieniu w latach 1990–2016.

Według tego badania, w 2016 roku na świecie żyło 6,1 miliona osób z chorobą Parkinsona. W ciągu ostatnich 25 lat (od 1990 roku) ta liczba ponad dwukrotnie wzrosła – w 1990 roku na świecie żyło 2,5 miliona pacjentów z tym rozpoznaniem. Najbardziej oczywisty fakt epidemiologiczny – wzrost populacji pacjentów w wieku podeszłym – nie tłumaczy w pełni tego zjawiska. Rozpowszechnienie choroby Parkinsona w analizie uwzględniającej wiek badanej populacji wzrosło o 21%. Ten zaobserwowany wzrost autorzy tłumaczą nałożeniem się kilku czynników. Po pierwsze, w ciągu minionych 25 lat miał miejsce postęp metod rozpoznawania, a zwłaszcza raportowania choroby Parkinsona oraz zwiększenie dostępności do opieki medycznej. Zjawiska te mogły doprowadzić do ujawnienia przypadków choroby, które w 1990 roku pozostawały nierozpoznane. Po drugie, w ostatnich latach znacząco poprawiła się jakość opieki medycznej nad pacjentami (na przykład poszerzyła się gama leków oraz ich dostępność) wobec czego wzrosła spodziewana długość życia w tej populacji. Przy zachorowalności utrzymującej się na stałym poziomie ten fakt musi przyczyniać się do wyższego rozpowszechnienia choroby. Po trzecie, autorzy postulują istotny wpływ czynników środowiskowych. Wzrost liczby lat przeżytych z niepełnosprawnością (Disability-adjusted life years, DALY’s) był najbardziej widoczny w krajach najlepiej rozwiniętych, gdzie populacja ogólna jest bardziej narażona na kontakt z środkami ochrony roślin czy metalami ciężkimi. Istotnym argumentem jest przykład Chin, przechodzących w ostatnich dekadach okres intensywnej industrializacji, gdzie rozpowszechnienie choroby Parkinsona uległo podwojeniu. Czwartym czynnikiem, jakkolwiek zaskakująco zabrzmi taka informacja opublikowana w czasopiśmie medycznym, jest globalna redukcja liczby palaczy. Palenie papierosów redukuje ryzyko zachorowania na chorobę Parkinsona. Przy anty-nikotynowym trendzie, widocznym zwłaszcza w krajach rozwiniętych, można spekulować o wpływie tego zjawiska na epidemiologię choroby Parkinsona.

Badanie GBD potwierdziło największe rozpowszechnienie choroby Parkinsona w populacji osób w wieku podeszłym oraz u mężczyzn. W roku 2016 w skali świata choroba Parkinsona była przyczyną 211 000 zgonów. Obserwowano również istotny wzrost straconych oraz przeżytych z niesprawnością lat życia – ten trend jest również niepokojący, gdyż to właśnie DALY’s wiążą się z największymi kosztami socjoekonomicznymi.

Choroby neurodegeneracyjne związane z zaawansowanym wiekiem są globalnym wyzwaniem i ta publikacja to potwierdza. Dane zgromadzone przez badaczy GBD stanowią kolejny argument za zwiększaniem nakładów pracy nad poznaniem patogenezy oraz możliwościami profilaktyki i leczenia choroby Parkinsona.

Opracował: dr hab. Mariusz Siemiński

Źródło: GBD 2016 Parkinson’s Disease Collaborators. Global, regional and national burden of Parkinson’s disease, 1990-2016: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2016. Lancet Neurol 2018; 17:939-53