Ultradźwiękowa subtalatotomia w chorobie Parkinsona

10 Stycznia 2018

Zabiegi destrukcyjne, takie jak palidotomia czy talamotomia, w przeszłości stworzyły podwaliny neurochirurgicznego leczenia choroby Parkinsona. Z wielu względów (np. rozległości interwencji, nieodwracalności wywoływanych zmian w ośrodkowym układzie nerwowym, ryzyka wystąpienia deficytu neurologicznego) zabiegi te w ostatnich latach były wypierane przez głęboką stymulację mózgu.

W styczniowym numerze „The Lancet Neurology” Mertinez-Fernandez i wsp. opublikowali wyniki pilotażowego badania, w trakcie którego oceniali efekty terapeutyczne destrukcji jądra niskowzgórzowego (subtalamotomii) przeprowadzonej ultradźwiękami.

Sterowana rezonansem magnetycznym ablacja struktur za pomocą skupionej wiązki ultradźwięków jest w istocie metodą ablacji termicznej. Skupiona wiązka ultradźwięków jest nakierowana na strukturę mającą ulec destrukcji na podstawie koordynat uzyskanych z badania rezonansem magnetycznym. Ultradźwięki powodują wzrost temperatury okolicy poddawanej sonikacji oraz destrukcję struktur subkomórkowych, prowadząc do trwałego zniszczenia sonikowanej okolicy. Celność wiązki ultradźwięków jest kontrolowana poprzez termografię rezonansu magnetycznego. Metoda ta została zaakceptowana w USA w terapii drżenia samoistnego.

Do badania włączono 10 pacjentów, z asymetrycznymi, opornymi na farmakoterapię objawami ruchowymi choroby Parkinsona. Przeprowadzona procedura wywołała nieznaczne i przemijające objawy niepożądane (ataksję, zaburzenia behawioralne). Poprawa ruchowa była widoczna już w trakcie realizacji procedury. Po stronie leczonej w zakresie głównych objawów ruchowych (sztywności, drżenia i akinezji, podskala III UPDRS) zaobserwowano poprawę o około 50%. Poprawę odnotowano także w zakresie dyskinez i fluktuacji ruchowych. Poprawa ta utrzymywała się w ciągu 6-miesięcznej obserwacji.

Opublikowane badanie ma charakter pilotażowy i przedstawia wstępne wyniki. Interwencja nie była kontrolowana np. procedurą pozorowaną. Sześciomiesięczna obserwacja nie pozwala na wyciągnięcie dalekosiężnych wniosków, trudne również jest porównanie uzyskanych efektów z konsekwencjami głębokiej stymulacji mózgu. Z pewnością konieczne są dalsze kontrolowane próby kliniczne, zarówno placebo (pozorowana procedura), jak i porównujące efekt leczniczy z efektem głębokiej stymulacji mózgu. Pacjenci z chorobą Parkinsona mogą mieć jednak nadzieję na kolejną opcję terapeutyczną, nie wymagającą tym razem bezpośredniej interwencji neurochirurgicznej.

Opracował: dr n. med. Mariusz Siemiński

Źródło: Martinez-Fernandez R i wsp. Focused ultrasound subthalamotomy in patients with asymmetric Parkinson’s disease: a pilot study. Lancet Neurol. 2018; 17(1): 54–63.