Stentowanie naczyń żylnych nie jest skuteczne w leczeniu stwardnienia rozsianego

19 Marca 2018

Opublikowane w 2009 roku przez dr. Zamboniego badanie wzbudziło wiele kontrowersji. Zgodnie z nim istotnym czynnikiem patologicznym w stwardnieniu rozsianym miała być przewlekła niewydolność żył mózgowo-rdzeniowych (CCSV, chronic cerebrospinal venous insufficiency), a zabieg przezskórnej plastyki tych naczyń miał prowadzić do istotnej poprawy klinicznej. Hipoteza ta stała w wyraźnej sprzeczności z akceptowanym modelem tej choroby. Neurologiczne gremia eksperckie wyrażały się na temat co najmniej sceptycznie, lecz nie zapobiegło to rozbudzeniu u licznych pacjentów nadziei na wyleczenie. Chorzy w wielu krajach poddawali się procedurze plastyki naczyń żylnych i oczekiwali poprawy klinicznej. Z biegiem czasu dyskusje na temat tej metody przycichły, lecz brakowało wyników ostatecznie przesądzających o jej wpływie na przebieg stwardnienia rozsianego.

W styczniowym numerze JAMA Neurology opublikowano wyniki prac prowadzonych również przez dr. Zamboniego. Było to randomizowane, podwójnie zaślepione, kontrolowane procedurą pozorowaną badanie kliniczne oceniające skuteczność plastyki naczyń żylnych w stwardnieniu rozsianym. W próbie klinicznej uczestniczyło 115 pacjentów z rzutowo-remisyjną postacią stwardnienia rozsianego, u których w badaniu dopplerowskim stwierdzono niewydolność naczyń żylnych mózgowia. 76 chorych zostało poddanych procedurze plastyki naczyń żylnych, a u 39 wykonano procedurę pozorowaną (wenografię bez plastyki). Stan pacjentów oceniano po 12-miesięcznej obserwacji. Okazało się, że nie występowała żadna statystycznie istotna różnica w stanie klinicznym między chorymi z obu grup.

Wniosek z badania sformułowany przez jego autorów jest jednoznaczny: nie ma podstaw, by w przebiegu stwardnienia rozsianego rozważać procedurę plastyki naczyń żylnych. Odkrycie to nie jest zaskakujące dla środowiska neurologicznego, a szczególną wagę nadaje mu fakt, że przedstawił je ten sam badacz, który odpowiadał za wyniki z 2009 roku. Można uznać, iż tegoroczna publikacja ostatecznie zamyka dyskusję na ten temat. Najważniejszą chyba konsekwencją historii z plastyką naczyń żylnych w stwardnieniu rozsianym będzie (miejmy nadzieję) jeszcze bardziej pogłębiona refleksja nad publikowaniem wyników badań mogących wzbudzić w pacjentach nieuzasadnione nadzieje na nowatorską terapię.

Opracował: dr n. med. Mariusz Siemiński

Źródło: Zamboni P, Tesio L, Galiberti S et al. Efficacy and safety of extracranial vein angioplasty in multiple sclerosis: a randomized clinical trial. JAMA Neurol. 2018; 75(1): 35-43.