Przełomowe publikacje w zakresie leczenia udaru mózgu w 2018 r.

18 Stycznia 2019

Profesorowie Joanna Wardlaw i Philip Bath podsumowali najważniejsze fakty, jakie miały miejsce w obszarze badań nad udarem mózgu w 2018 roku. Pierwszym wydarzeniem, na jakie zwrócili uwagę, było przełamanie obowiązującego od lat dogmatu maksymalnie 4,5 godzinnego okresu dzielącego początek wystąpienia objawów udaru od wdrożenia leczenia rekanalizującego. W 2018 roku opublikowano wyniki badań udowadniające, że w grupie chorych, u których ta granica 4,5 godzin została przekroczona (w tym także w populacji chorych, u których objawy udaru wykryto po obudzeniu), za pomocą odpowiednich narzędzi neuroradiologicznych można wyselekcjonować osoby, u których leczenie rekanalizujące (dożylne zastosowanie alteplazy, bądź zabieg trombektomii mechanicznej) jest bezpieczne i skuteczne. Autorzy zwrócili też uwagę na fakt, że nawet tak proste rozwiązania, jak rozpropagowanie zasady stosowania leczenia trombolitycznego u chorych z czasem od wystąpienia objawów przekraczającym 3 godziny (ale krótszym niż 4,5 godziny) oraz zniesienia ograniczeń wiekowych w dostępie do stosowania alteplazy, przyniosłyby istotną poprawę w leczeniu niedokrwiennego udaru mózgu.

Analizując nowe informacje dotyczące wtórnej profilaktyki udaru mózgu Autorzy przytoczyli wyniki badań POINT i TARDIS, w których porównywano skuteczność intensywnej (opartej o dwa lub trzy leki) terapii przeciwpłytkowej i terapii konwencjonalnej. W obu badaniach stwierdzono jednoznacznie (zwracaliśmy również na to uwagę na stronach www.neuroedu.pl ), że intensyfikacja terapii przeciwpłytkowej prowadzi do większej skuteczności kosztem częstszego występowania powikłań krwotocznych - wydaje się, że wciąż nie zostało opisane optymalne leczenie przeciwpłytkowe. Warto również wrócić do wyników 16-letniej obserwacji pacjentów uczestniczących w badaniu ASCOT, opublikowanych w The Lancet, wykazujących, że redukcja ciśnienia tętniczego i kontrola stężenia lipidów jednoznacznie prowadzi do zredukowania ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych. Odnosząc się do profilaktyki pierwotnej autorzy zwrócili uwagę na publikację Rutten-Jacobs i wsp., ogłoszoną w BMJ, w której na bazie danych pochodzących od ponad 300 000 osobników po raz kolejny stwierdzono, że czynniki związane ze stylem życia przekładają się ponad dwukrotnie bardziej na ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych, niż czynniki genetyczne.

Wyznaczając cele przyszłych badań autorzy odnotowali niekorzystny fakt niewielkiej uwagi poświęcanej naczyniopochodnym zaburzeniom poznawczym. Fakt, że rozwój chorób naczyniowych mózgu (będących przyczyną demencji) może podlegać prewencji i modyfikacji (czego nie da się powiedzieć o taupatiach) nie zyskał jak dotąd wystarczającego zainteresowania ze strony ośrodków prowadzących badania nad otępieniem.

Opracował: dr hab. Mariusz Siemiński

Źródło: JM Wardlaw, PM Bath. Stroke research in 2018: extended time windows, refined benefit and lifestyle prevention targets. Lancet Neurol, 2019; 18: 2 - 3.