Postęp badań nad bólami głowy w 2018 r.

18 Stycznia 2019

Miesięcznik The Lancet Neurology tradycyjnie w styczniowym numerze z 2019 roku opublikował serię artykułów przygotowanych przez ekspertów w poszczególnych dziedzinach neurologii, w których podsumowane zostały najbardziej istotne publikacje naukowe minionych 12 miesięcy.

Przełomowe artykuły z zakresu bólów głowy wybrał i skomentował Messoud Ashina z Danish Headache Center Uniwersytetu w Kopenhadze, prezydent-elekt International Headache Society. W pierwszej kolejności podkreślił znaczenie opublikowania w 2018 r. kolejnej – trzeciej – Międzynarodowej Klasyfikacji Bólów Głowy (International Classification of Headache Disorders, ICHD-III). Dokument ten został ogłoszony w pierwszym tegorocznym numerze czasopisma Cephalalgia (informowaliśmy o tym na stronach www.neuroedu.pl). Warto zwrócić uwagę na fakt, że publikacja jest bezpłatnie dostępna na stronach czasopisma. Szczególną uwagę prof. Ashina poświęcił nowym kryteriom rozpoznania migreny z aurą. Znacznemu uszczegółowieniu uległy kryteria rozpoznania aury, co ma na celu ułatwienie klinicznego odróżnienia aury od przemijającego ataku niedokrwienia mózgu. Drugą nowością w nowej klasyfikacji jest wprowadzenie definicji klasycznej neuralgii trójdzielnej (wynikającej z udowodnionego konfliktu naczyniowo-nerwowego) i idiopatycznej neuralgii trójdzielnej, w przebiegu której nie stwierdzono odchyleń w badaniach neurofizjologicznych i obrazowych. Zaakceptowano również rozpoznanie wtórnej neuralgii trójdzielnej, wynikającej z innych chorób.

W zakresie postępów farmakoterapii bólów głowy prof. Ashina wskazał na badania kliniczne poświęcone skuteczności przeciwciał monoklonalnych przeciwko białku związanemu z genem kalcytoniny (ang. Calcitonin-gene related protein, CGRP) lub przeciwko jego receptorowi. W 2018 roku opublikowane zostały wyniki trzech randomizowanych, kontrolowanych placebo zaślepionych badań klinicznych, w których zastosowano te cząsteczki. W badaniach tych zarówno fremanezumab, galcanezumab (przeciwciała przeciwko samemu białku), jak i erenumab (przeciwciało przeciwko receptorowi CGRP) prowadziły do istotnie większej (w porównaniu z placebo) redukcji liczby dni z bólem głowy. Na podstawie tych badań amerykańska Food and Drug Administration (FDA) dopuściła do obrotu wszystkie trzy cząsteczki, natomiast europejska European Medicines Agency (EMA) zaakceptowała stosowanie iniekcji podskórnych erenumabu. Wskazując kierunki badań na 2019 rok prof. Ashina zwrócił uwagę czytelników na toczące się badania nad stosowaniem przeciwciał przeciwko CGRP w klaterowym bólu głowy.

Opracował: dr hab. Mariusz Siemiński

Źródło: Ashina M. The most important advances in headache research in 2018. Lancet Neurol;, 2019; 18: 5-6.