Elektrokortykograficzne monitorowanie rozwoju niedokrwienia mózgu po krwawieniu podpajęczynówkowym

22 Czerwca 2018

Krwawienie podpajęczynówkowe z pękniętego tętniaka jest stanem zagrożenia życia wymagającym pilnej interwencji. Neurologiczne konsekwencje krwawienia często są znacznie pogłębiane przez rozwijające się w pierwszych dobach po krwawieniu wtórne niedokrwienie tkanki mózgowej. Pacjenci po krwawieniu podpajęczynówkowym są w sytuacji pozwalającej na zastosowanie wczesnych działań neuroprotekcyjnych — przeszli kraniektomię i znajdują się na oddziałach intensywnej opieki neuroanestezjologicznej, gdzie istnieją szerokie możliwości monitorowania ich stanu. Pomimo tego wtórne niedokrwienie jest najczęściej rozpoznawane zbyt późno — w momencie, gdy doszło do nieodwracalnego uszkodzenia mózgu i utrwalenia się deficytu neurologicznego. Luckl i wsp. opublikowali w „Brain” wyniki kortykograficznego monitorowania niedokrwienia u pacjentów z krwawieniem podpajęczynówkowym z pękniętego tętniaka. W trakcie interwencji neurochirurgicznej u pacjentów implementowano elektrody korowe rejestrujące czynność elektryczną neuronów. Okazało się, że rozwój niedokrwienia był odzwierciedlony przez zidentyfikowany przez autorów ujemny ultrawolny potencjał zapisywany przez elektrody, często poprzedzony rozszerzającą się depresją. Te zjawiska neurofizjologiczne znacznie wyprzedzały zmiany obserwowane w badaniach neuroobrazowych.

Nie istnieją aktualnie potwierdzone metody neuroprotekcji we wtórnym niedokrwieniu mózgu po krwawieniu podpajęczynówkowym. Należy jednak mieć nadzieję, że możliwości takie pojawią się w przyszłości. Rejestracja ultrawolnego potencjału zidentyfikowanego przez autorów pozwoli na szybkie rozpoznanie zaczynającego się niedokrwienia oraz wdrożenie działań protekcyjnych — ogólnosystemowych lub miejscowych.

Opracował: dr hab. n. med. Mariusz Siemiński

Źródło: Luckl J. i wsp. The negative ultraslow potential, electrophysiological correlate of infarction in the human cortex. BRAIN 2018: 141; 1734–1752.