Czy leki przeciwdepresyjne są skuteczne w profilaktyce migreny?

25 Września 2017

Migrena jest uznawana za jedną z najczęstszych chorób układu nerwowego. Ze względu na to, że wielokrotnie dotyka młode osoby, wiąże się ze szczególną stratą produktywnych dni lub nawet lat. Skuteczna terapia migreny — zarówno przerywająca napady, jak i profilaktyczna — budzi szczególne zainteresowanie. Bardzo kuszące dla pacjentów jest leczenie zapobiegawcze, redukujące ryzyko wystąpienia napadu, pod warunkiem, że będzie skuteczne i bezpieczne. W leczeniu profilaktycznym migreny znalazło zastosowanie wiele grup lekowych: leki przeciwdepresyjne, blokery kanału wapniowego czy beta-blokery. Ze względu na ograniczoną skuteczność dostępnych metod zapobiegawczych weryfikacja efektywności kolejnych grup terapeutyków jest bardzo pożądana.

Xu i wsp. w sierpniowym numerze „European Journal of Neurology” opublikowali wyniki metaanalizy dostępnych danych na temat skuteczności leków przeciwdepresyjnych w profilaktyce migreny. Do prac autorzy włączyli randomizowane badania kliniczne kontrolowane placebo, trwające przynajmniej 4 tygodnie, przeprowadzone w populacji osób dorosłych z rozpoznaną migreną. Główną miarą skuteczności interwencji były częstość ataków migreny i/lub indeks migreny (współczynnik biorący pod uwagę ciężkość i częstość napadów migrenowych). Ostatecznie do analizy włączono 14 publikacji, w których weryfikowano skuteczność następujących leków: wenlafaksyny (1 badanie), fluoksetyny (3 badania), sertraliny (1 badanie), amitryptyliny (5 badań), opipramolu (1 badanie), klomipraminy (2 badania), mianseryny (1 badanie).

Analiza dostępnych danych wykazała, że u pacjentów przyjmujących leki przeciwdepresyjne obserwowano istotną redukcję częstości napadów migreny. Skuteczność potwierdzono zarówno dla trójcyklicznych, jak i czterocyklicznych leków przeciwdepresyjnych. Ponadto wyniki meta-analizy wykazały skuteczność (w porównaniu z placebo) selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny (SSRI, selective serotonin reuptake inhibitor, i SNRI, serotonin norepinephrine reuptake inhibitor). Autorzy nie wskazują na konkretne leki bądź grupy leków przeciwdepresyjnych jako na najbardziej skuteczne w terapii profilaktycznej migreny. Wynika to z założenia analizy: skupiono się na badaniach porównujących poszczególne leki z placebo. Niewiele jest także publikacji porównujących skuteczność kilku leków. Ogranicza to możliwość formułowania bardziej precyzyjnych wniosków, na przykład dotyczących stosowania poszczególnych leków przeciwdepresyjnych w konkretnych populacjach chorych.

Xu i wsp. formułują wniosek, iż leki przeciwdepresyjne są skuteczne w profilaktyce migreny. Jednak zindywidualizowany dobór leku pozostaje w gestii lekarza prowadzącego i jest uzależniony od jego doświadczenia i preferencji.

Opracował: dr Mariusz Siemiński

Źródło: Xu X.M. i wsp. Efficacy and feasibility of antidepressants for the prevention of migraine In adults: a meta-analysis. European Journal of Neurology 2017, 24: 1022–1031.